Licówki na „krzywe” zęby – u kogo można je stosować?
Licówki na krzywe zęby bywają postrzegane jako szybka alternatywa dla leczenia ortodontycznego, jednak nie w każdym przypadku są właściwym rozwiązaniem. Współczesna stomatologia estetyczna daje wiele możliwości korekty ustawienia zębów, ale kluczowe znaczenie ma prawidłowa kwalifikacja pacjenta. W tym artykule wyjaśniamy, kiedy licówki mogą być bezpiecznie zastosowane przy „krzywych” zębach, a kiedy konieczne jest inne leczenie.
Czym są licówki?
Od dawna wiadomo, iż w leczeniu wad zgryzu i poprawy estetyki łuku zębowego na pierwszą myśl przychodzi nam wizyta u ortodonty i leczenie za pomocą aparatu ortodontycznego, jednak wraz z rozwojem stomatologii pojawiają się też alternatywne i coraz to bardziej zróżnicowane metody terapeutyczne. Jedną z tych metod są licówki. Wybór metody leczenia zawsze powinien uwzględniać nie tylko estetykę uśmiechu, ale także prawidłowe funkcjonowanie zgryzu oraz stawów skroniowo-żuchwowych.
Licówki to bardzo cienkie uzupełnienia protetyczne wykonane z ceramiki lub materiału kompozytowego, które odbudowują w głównej mierze wargową część zęba oraz powierzchnie styczne lub brzeg sieczny, najczęściej w przednim lub przednio-bocznym odcinku łuku zębowego. Ich zadaniem jest przede wszystkim korekta kształtu, koloru i proporcji zębów w strefie estetycznej.
Czy można założyć licówki na „krzywe” zęby?
Odpowiedź na to pytanie zawsze wymaga indywidualnej analizy warunków zgryzowych oraz przyczyn nieprawidłowego ustawienia zębów.
W takiej sytuacji stomatolog musi ocenić warunki w jamie ustnej, czy problem wady, którą pacjent chce skorygować nie leży gdzie indziej niż tylko w kształcie zęba. Nie zawsze jest możliwa terapia licówkami. W przypadku zębów w zgryzie urazowym występują przeciążenia w zwarciu, których licówki nie wytrzymają mechanicznie i mogą ulec złamaniu. W tym przypadku wykonanie licówek musi być poprzedzone leczeniem ortodontycznym lub protetycznym, aby skorygować najpierw wadę zgryzu.
Licówki mogą być skutecznym rozwiązaniem w przypadku niewielkich nieprawidłowości ustawienia zębów, które nie wpływają negatywnie na zwarcie.
Głównym wskazaniem do leczenia za pomocą licówek są drobne wady kształtu zębów m.in. diastema i szparowatość, zęby soplowe, zęby mikrodontyczne (o zmniejszonych rozmiarach), do pewnego stopnia także nieprawidłowo nachylone lub obrócone, które jednakże nie są przyczyną zgryzu urazowego. Dodatkową zaletą takiej terapii może być poprawa koloru zęba spowodowana, np.: leczeniem w przeszłości antybiotykami czy niepowodzeniami w wybielaniu zębów.
Licówki zastosować można również na koniec leczenia ortodontycznego, gdy chcemy jeszcze bardziej doprecyzować ustawienie danego zęba lub grupy zębów, a nie da się już tego zrobić za pomocą aparatu ortodontycznego. Także w przypadku, gdy wada jest na tyle mała lub przekrzywiony jest tylko jeden lub dwa zęby w strefie estetycznej przy prawidłowym ustawieniu pozostałych zębów, a pacjent nie wyraża chęci na długoterminowe leczenie aparatem ortodontycznym można zastosować same licówki na przekrzywione siekacze. Takie postępowanie pozwala na estetyczne „dopięcie” efektu leczenia ortodontycznego i uzyskanie harmonijnego uśmiechu.
Wybór rodzaju licówek zależy od oczekiwań estetycznych pacjenta, warunków zgryzowych oraz budżetu. W zależności od dostępnych funduszy i wymagań pacjenta mamy możliwość zastosowania dwóch rodzajów licówek: kompozytowych oraz porcelanowych.
- Licówki porcelanowe będą bardziej wytrzymałe i ich żywotność w jamie ustnej będzie dłuższa (przy dobrej higienie i prawidłowym nawykom kilkanaście lat a nawet dłużej). Są też wykonywane precyzyjniej w laboratorium a ich wygląd bardziej przypomina naturalne uzębienie, jednak są one znacznie droższe.
- Licówki kompozytowe na „krzywe zęby” natomiast są rozwiązaniem tańszym. Możliwe jest ich wykonanie na jednej wizycie bezpośrednio w gabinecie stomatologicznym oraz w niektórych przypadkach niepotrzebne jest nawet szlifowanie zębów. Wykonane są z materiału, który używany jest do „plombowania” zębów. Są one jednak mniej trwałe, a ryzyko ich uszkodzenia jest znacznie większe. Często nazywane jest to tzw. „bondingiem”.
| Licówki porcelanowe | Licówki kompozytowe (bonding) |
|---|---|
| Zalety | Zalety |
|
|
| Wady | Wady |
|
|
Kwalifikacja do leczenia licówkami wymaga dokładnej diagnostyki stomatologicznej.
„Niestety, nie w każdym przypadku możemy użyć licówek. Przeciwwskazaniem tymczasowym są m.in. choroby dziąseł i przyzębia, czy zmiany okołowierzchołkowe na zębach które mają być odbudowywane.” – mówi dr n. med. Krystian Krupski, specjalista chirurgii stomatologicznej z K2 Dental
W wielu przypadkach konieczne jest wcześniejsze leczenie przygotowawcze, aby zapewnić trwałość i bezpieczeństwo odbudowy.
Licówki nie będą efektywne w momencie, gdy wada ma podstawę szkieletową lub gdy zastosowane będą w zgryzie urazowym. Jest to droga na skróty i tylko kamuflaż wady a sama przyczyna wady nie jest usunięta. Skutkować to może szybszym uszkodzeniem odbudowy lub powstawaniu zmian patologicznych w stawach skroniowo-żuchwowych. Sama pozycja zęba nie ulegnie zmianie. Zostanie on nadbudowany materiałem, a od strony jamy ustnej pacjent językiem nie wyczuje żadnej różnicy. W tym przypadku może on odczuć nieprzyjemny nadmiar materiału po stronie warg i policzków.
W takich sytuacjach licówki mogą jedynie maskować problem, nie rozwiązując jego przyczyny, co w dłuższej perspektywie może prowadzić do powikłań.
Podsumowanie
Gdy pacjent ma mocno przechylone zęby lub ustawione są znacznie dopodniebiennie odbudowa wymaga grubszego „płatka” porcelany niż w przypadku tradycyjnej licówki. Nie należy podejmować się tego typu leczenia, gdy pacjent ma dużą skłonność do próchnicy lub posiada rozległe wypełnienia, a jego higiena jest na słabym poziomie. Przed rozpoczęciem terapii trzeba także wyeliminować niekorzystne nawyki, takie jak obgryzanie paznokci, nagryzanie na twarde przedmioty takie jak długopis czy wykałaczka oraz bruksizm, czyli nieświadome zgrzytanie zębami.
Ostateczną decyzję o zastosowaniu licówek podejmuje lekarz stomatolog po szczegółowej analizie zgryzu, stanu zębów i oczekiwań pacjenta. Tylko takie podejście pozwala osiągnąć estetyczny, trwały i bezpieczny efekt leczenia.
Bibliografia
1. Irena Karłowska (red.): Zarys współczesnej ortodoncji. Podręcznik dla studentów i lekarzy stomatologów
2. Dejak B: Vademecum wykonywania protez stałych i ruchomych
3. Estetyczna rehabilitacja uzupełnieniami stałymi M. Fradeani
