Licówki bez szlifowania (licówki addytywne)
Licówki bez szlifowania, nazywane również licówkami addytywnymi lub non-prep, to jedno z najbardziej zachowawczych rozwiązań w stomatologii estetycznej. Pozwalają poprawić wygląd uśmiechu bez ingerencji w strukturę szkliwa lub przy jej minimalnym naruszeniu. W artykule wyjaśniamy, czym są licówki addytywne, u kogo można je zastosować oraz jakie mają ograniczenia.
Co to są licówki addytywne?
Są to uzupełnienia protetyczne w postaci ultracienkich płatków pokrywających powierzchnie licowe zębów przednich, zazwyczaj wykonywane w celach estetycznych. Od klasycznych licówek protetycznych różnią się głównie grubością oraz techniką wykonania. Ich głównym celem jest estetyczna korekta zębów przednich przy maksymalnym zachowaniu naturalnych tkanek zęba.
Wyróżniamy licówki porcelanowe bez szlifowania, tzw. licówki non-prep oraz licówki kompozytowe. Jest to wspaniałe rozwiązanie szczególnie dla pacjentów z dentofobią, gdyż uzupełnienia te nie wymagają znieczulenia ani szlifowania tkanek zęba lub szlifowanie jest w stopniu bardzo minimalnym. Metoda ta jest ultrazachowawcza, mało inwazyjna dla pacjenta i ekonomiczna. Wskazania do zastosowania licówek addytywnych są niestety ograniczone.
Brak konieczności szlifowania oraz znieczulenia sprawia, że licówki addytywne są szczególnie atrakcyjną opcją dla pacjentów obawiających się klasycznych procedur protetycznych.
Wskazania
Licówki addytywne można zastosować wyłącznie w ściśle określonych sytuacjach klinicznych, w których nie dochodzi do przeciążenia zgryzu ani pogorszenia funkcji żucia.
Optymalne wskazania do zastosowania licówek typu non-prep to wszystkie przypadki, w których istnieje miejsce do wykonania korekt, czyli wszędzie tam, gdzie zwiększenie rozmiaru i kształtu zęba jest korzystne z punktu widzenia estetycznego.
Wskazania te obejmują:
- „Szpary” międzyzębowe;
- Nieprawidłowy wskaźnik Boltona (czyli rozbieżność pomiędzy szerokością zębów przednich a wymiarem łuku zębowego – gdy po zakończonym leczeniu ortodontycznym, pomimo prawidłowego ustawienia kłów, pozostają przerwy między zębami przednimi);
- Umiarkowane przebarwienia zębów oporne na wybielanie;
- Nieprawidłowości kształtu i rozmiaru zębów;
- Zamykanie tzw. „czarnych trójkątów” u pacjentów leczonych periodontologicznie;
- Wydłużanie zębów przednich;
- Natychmiastowa ortodoncja protetyczna (niektóre przypadki z nieprawidłowym ustawieniem zębów w odcinku przednim);
- Pacjenci z dentofobią.
W każdym z powyższych przypadków kluczowe znaczenie ma dokładna analiza zwarcia oraz proporcji zębów przed rozpoczęciem leczenia.
Przeciwwskazania
Nie każdy pacjent może zostać zakwalifikowany do leczenia licówkami addytywnymi, mimo ich niewątpliwych zalet. Przeciwwskazania obejmują:
- Znaczne przebarwienia zębów;
- Stłoczenia zębów;
- Zęby nadmiernie zrotowane lub nachylone;
- Zęby o prawidłowej morfologii i rozmiarach;
Zalety i wady licówek porcelanowych bez szlifowania
Jak każda metoda estetycznej odbudowy zębów, licówki non-prep posiadają zarówno mocne strony, jak i ograniczenia techniczne.
| Zalety | Wady |
|---|---|
|
|
Technika wykonania licówek typu no-prep
Wykonanie licówek addytywnych wymaga bardzo precyzyjnego planowania oraz doświadczenia klinicznego lekarza i technika dentystycznego.
Licówki addytywne mogą być wykonane są z porcelany – termoplastycznej ceramiki skaleniowej, która może zostać wytłoczona na niewielką grubość 0,3mm, lub ceramiki z dwukrzemianu litu. Procedura ich wykonania zajmuje przeważnie około 2-3 wizyt.
- Na pierwszej wizycie lekarz dokonuje wstępnej oceny warunków zgryzowych i wskazań klinicznych oraz planuje leczenie.
- Następnym krokiem jest pobranie wycisków przy pomocy masy silikonowej, po uprzednim założeniu do szczeliny dziąsłowej cienkich nitek retrakcyjnych oraz rejestracja okluzji, tzw. łukiem twarzowym.
- Przymiarka licówek – ocena estetyki (kształtu, koloru), obecności punktów stycznych i adaptacji brzeżnej oraz zacementowanie licówek płynnym cementem światłoutwardzalnym i ostateczne wypolerowanie po związaniu materiału.
Licówki kompozytowe bez szlifowania – czym się różnią od licówek porcelanowych non-prep?
Wybór pomiędzy licówkami porcelanowymi a kompozytowymi powinien uwzględniać zarówno oczekiwania estetyczne pacjenta, jak i planowaną trwałość odbudowy.
Jest to tańsza alternatywa dla licówek porcelanowych. Wykonywane są przez stomatologa bezpośrednio w jamie ustnej pacjenta przy użyciu estetycznych materiałów kompozytowych światłoutwardzalnych do odbudowy zębów przednich, np.: G-aenial Anterior (GC). Nie wymagają wykonywania wycisków ani wysyłania pracy do laboratorium, co w znacznym stopniu redukuje ilość wizyt. W przeciwieństwie do licówek porcelanowych umożliwiają wykonanie prac asymetrycznych, czyli jednej licówki, podczas gdy w pracy z porcelaną rekomenduje się wykonanie co najmniej dwóch symetrycznych licówek jednocześnie.
Ostateczny efekt zależy w dużej mierze od umiejętności manualnych lekarza oraz jakości zastosowanych materiałów.
Zalety i wady licówek kompozytowych
| Zalety | Wady |
|---|---|
|
|
Technika wykonania licówek kompozytowych
Przed przystąpieniem do planowanej odbudowy ważne jest, aby wyleczyć aktywne ubytki próchnicowe oraz istniejące stany zapalne dziąseł. W większości przypadków licówki kompozytowe bez szlifowania zostają założone w trakcie jednej wizyty. Procedura jest podobna do zakładania wypełnienia w ubytkach – polega na wytrawieniu powierzchni szkliwa, nałożeniu żywicy łączącej oraz nakładaniu warstw materiału kompozytowego o odpowiedniej barwie, nasyceniu i przezierności, i etapowego utwardzania ich lampą. Na koniec wizyty wykonuje się zagłębienia i charakteryzacje imitujące naturalny wygląd zęba, oraz polerowanie specjalnymi gumkami i szczoteczkami do uzyskania pożądanego połysku.
Licówki addytywne mają zastosowanie nie tylko estetyczne, ale również funkcjonalne.
„Profesjonalnie wykonane licówki addytywne nie tylko poprawiają estetykę uśmiechu, samopoczucie i komfort pacjenta, ale mają także ewidentne znaczenie terapeutyczne. Wywierają pozytywny wpływ na fonetykę, funkcję odgryzania pokarmów oraz kontakty okluzyjne podczas czynności prowadzenia przedniego i kłowego. Stwarzają absolutnie mniej inwazyjną alternatywę dla koron protetycznych, gdzie preparacja oznacza znaczną utratę twardych tkanek zęba.” – mówi dr n. med. Krystian Krupski, specjalista chirurgii stomatologicznej z K2 Dental
Podsumowanie
Licówki bez szlifowania to nowoczesne, minimalnie inwazyjne rozwiązanie dla wybranej grupy pacjentów. Odpowiednia kwalifikacja, precyzyjne planowanie i doświadczenie lekarza pozwalają osiągnąć naturalny i bezpieczny efekt estetyczny bez ingerencji w szkliwo.
Bibliografia
1. Licówki : fantazja, ryzyko, sukces / Maciej Żarow, Walter Devoto, Louis Hardan, Margarida Henrique, Nicastro Marco, Daniele Rondoni, Warszawa [i pozostałe]: Quintessence Publishing Polska, cop. 2020
2. Stomatologia zachowawcza z endodoncją: zarys kliniczny: podręcznik dla studentów stomatologii / redakcja naukowa Zbigniew Jańczuk, Urszula Kaczmarek, Mariusz Lipski, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2019
3. Protetyka adhezyjna: mosty, zaczepy, szyny, licówki / red. T. Kerschbaum ; aut. G. Arnetzl [i in.]; red. wyd. pol. Bogumił Płonka ;[z niem. tł. Teresa Maślanka i in.], Wrocław: Urban i Partner, 1999
