Skaling zębów – co to jest i kiedy warto go wykonać?
Jeśli mimo szczotkowania zauważasz twardy osad przy dziąsłach, krwawienie podczas mycia albo nieświeży oddech, przyczyną może być kamień nazębny. Skaling to podstawowy zabieg higienizacji, który usuwa kamień i pomaga zatrzymać rozwój stanów zapalnych dziąseł oraz chorób przyzębia. To prosta procedura, która u wielu pacjentów daje też „bonus” w postaci jaśniejszego uśmiechu.
Co to jest scaling zębów?
Scaling zębów to w większości przypadków etap rozpoczynający pełną higienizację. Jest to metoda usuwania kamienia nazębnego najczęściej wykonywana za pomocą specjalnego ultradźwiękowego urządzenia umożliwiającego szybkie i delikatne usunięcie twardych złogów nazębnych. Ultradźwięki pomagają rozbić zalegający na zębach kamień, który następnie jest wypłukiwany z jamy ustnej. Czasami w celu dokładnego wykonania zabiegu trzeba także skorzystać z pomocy narzędzi ręcznych. Najczęściej skaling jest pierwszym etapem pełnej higienizacji, po którym wykonuje się piaskowanie i polerowanie zębów.
W jakim celu wykonuje się scaling zębów?
Niestety nawet przy regularnym myciu zębów gromadzi się na nich warstwa miękkiego osadu, który pod wpływem śliny i bakterii ulega mineralizacji, przez co twardnieje. Powstałe w ten sposób złogi nazywa się kamieniem nazębnym. Najczęściej odkłada się przy dziąsłach oraz w przestrzeniach międzyzębowych, szczególnie w okolicy dolnych siekaczy i górnych trzonowców. Wyróżnia się dwa rodzaje kamienia nazębnego:
- kamień naddziąsłowy – czyli taki, który możemy zauważyć na zębach,
- kamień poddziąsłowy – zalegający poniżej linii dziąsłowej, w kieszonkach poddziąsłowych.
W sytuacji, w której kamień będzie przez długi okres czasu zalegał na zębach, staje się skupiskiem bakterii przylegających do zębów, co może prowadzić do wystąpienia chorób tkanek twardych zębów – próchnicy lub dziąseł – choroby przyzębia, zwane popularnie „paradontozą”. Dodatkowym efektem scalingu jest rozjaśnienie koloru zębów.
Skaling naddziąsłowy i poddziąsłowy – na czym polega różnica?
Zarówno nad – jak i poddziąsłowa płytka może ulegać procesowi mineralizacji tworząc kamień. Scaling ultradźwiękowy można zatem wykonać na dwa sposoby:
- Scaling naddziąsłowy – czyli usunięcie zalegającego kamienia z odsłoniętych powierzchni zęba. Kamień naddziąsłowy jest zazwyczaj miękki i jasny.
- Scaling poddziąsłowy – tzw. „głęboki skaling” polega na usunięciu płytki i najniebezpieczniejszego kamienia, który niszczy kość, gromadząc się pod dziąsłem. Kamień poddziąsłowy jest twardszy i ma ciemny kolor.
Kto powinien wykonać scaling?
Jeśli na powierzchni zębów lub/i w przestrzeniach międzyzębowych widać żółtawy lub biały osad, którego nie można usunąć za pomocą szczoteczki lub nici dentystycznej jest to sygnał, że konieczna jest wizyta w gabinecie dentystycznym w celu wykonania scalingu.
Przeciwwskazania i środki ostrożności zależą od metody (ultradźwięki vs narzędzia ręczne) oraz stanu zdrowia pacjenta. O szczegóły warto zapytać podczas konsultacji – szczególnie jeśli pacjent ma choroby serca, jest po zabiegach okulistycznych lub ma zaawansowaną osteoporozę. W razie potrzeby higienistka dobierze bezpieczną technikę oczyszczania.
Warto pamiętać, że kamień poddziąsłowy może być niewidoczny gołym okiem – dlatego regularna kontrola i higienizacja są ważne także wtedy, gdy pacjent nie zauważa osadu.
Czy scaling zębów jest bolesny?
Zabieg jest zwykle dobrze tolerowany, ale u osób z nadwrażliwością lub stanem zapalnym dziąseł może powodować dyskomfort. W K2Dental można zastosować znieczulenie miejscowe, jeśli pacjent tego potrzebuje.
Jak często powinno się wykonywać scaling?
Scaling zębów powinno wykonywać się przynajmniej raz do roku, jednak w sytuacji, gdy mamy tendencję do gromadzenia się kamienia, palimy papierosy lub pijemy duże ilości kawy lub herbaty, możemy wykonywać zabieg scalingu zębów raz na pół roku. Częstsze wizyty warto rozważyć także przy aparatach ortodontycznych, implantach, koronach i mostach oraz przy skłonności do krwawienia dziąseł.
Co wybrać: skaling czy piaskowanie?
Scaling i piaskowanie to zabiegi wykonywane w ramach higienizacji zębów, a więc o działaniu profilaktycznym, ułatwiające utrzymanie higieny jamy ustnej. Najczęściej w pierwszej kolejności wykonuje się zabieg scalingu, a więc usunięcie kamienia, a następnie piaskowanie zębów, czyli usunięcie osadu, plam i przebarwień. Najczęściej wykonuje się oba zabiegi w ramach jednej higienizacji – skaling usuwa kamień, a piaskowanie usuwa osad i powierzchowne przebarwienia.
Zalecenia po zabiegu scalingu zębów
Po zabiegu zaleca się, aby przynajmniej przez 3 h nie spożywać barwiących napoi i pokarmów tj.: herbata, czerwone wino, jagody.
Po wykonanym zabiegu może wystąpić niewielka nadwrażliwość zębów i dziąseł lub delikatne krwawienie. Są to zjawiska przejściowe, które powinny ustąpić najpóźniej w okresie kilku dni od wykonanego zabiegu. Dodatkowo w celu leczenia nadwrażliwości zębów można wykonać zabieg lakierowania lub fluoryzacji zębów.
Jeśli krwawienie lub ból utrzymują się dłużej niż kilka dni, warto zgłosić się na kontrolę – czasem potrzebna jest ocena dziąseł i kieszonek.
Do czego może prowadzić brak regularnego usuwania kamienia nazębnego?
Zalegający kamień utrudnia utrzymanie higieny jamy ustnej, sprzyja namnażaniu się bakterii stając się strefą najczęstszego występowania próchnicy. To także przyczyna stanów zapalnych dziąseł, co w dłuższym okresie może prowadzić do zaniku kości wyrostka zębodołowego szczęki lub żuchwy a w konsekwencji rozchwiania zębów i ich utraty.
Zabieg higienizacji może zapewnić powrót dziąseł do zdrowia i zahamować rozwój chorób przyzębia. Dlatego warto systematycznie odwiedzać gabinet stomatologiczny w celu wykonywania scalingu zębów.
Podsumowanie
,,Skuteczne oczyszczenie zębów jest niemożliwe bez usunięcia kamienia. Pomimo tego, że sam kamień nie wywołuje choroby przyzębia, stanowi on idealną powierzchnię do osiedlania się płytki, co powoduje znaczne namnażanie się wielu mikroorganizmów. Usunięcie kamienia ma zatem na celu wyeliminowanie potencjalnych ognisk zasiedlania i wzrostu płytki bakteryjnej, które stanowią zagrożenie dla zdrowia zębów i dziąseł. Wyrobienie prawidłowych nawyków higienicznych obejmujących jamę ustną, może zapobiec próchnicy, zapaleniu dziąseł i chorobom przyzębia” – mówi dr n. med. Krystian Krupski, specjalista chirurgii stomatologicznej z K2 Dental
Skaling w K2Dental można wykonać w ramach higienizacji zębów – po zabiegu otrzymasz zalecenia domowej profilaktyki i plan kontroli dopasowany do Twoich potrzeb.
Bibliografia
1. Analiza uwarunkowań decydujących o odporności szkliwa na zużycie. Część 2, Badania warstwy wierzchniej oraz mikrotwardości szkliwa zębowego, Ryniewicz, W., Herman, M., Ryniewicz, A. M. Polish Society of Biomaterials in Cracow, Engineering of Biomaterials, 2011, Vol. 14, no. 102, s.23-27
2. Dolińska E., Pietruska M., Milewski R., Skurska A., Paniczko A. Clinical and microbiological evaluation of the effectiveness of the modified protocol of full-mouthdisinfection in the treatment of chronic periodontitis 2011 Polish Dental Society
3. Koshy G, Corbet EF, Ishikawa I: A full-mo-uth disinfection approach to nonsurgical pe-riodontal therapy– prevention of reinfection from bacterial reservoirs. Periodontol 2000 2004; 36: 166-178.
4. Koshy G, Kawashima Y, Kiji M, Nitta H, Umeda M, Nagasawa T, Ishikawa I: Effects of single-visit full-mouth ultrasonic debride-ment versus quadrant-wise ultrasonic debri-dement. J Clin Periodontol 2005; 32, s. 734–743.
5. Scully C.: Choroby jamy ustnej. Diagnostyka i leczenie. Wydawnictwo Urban & Partner, Wrocław 2006
6. Stomatologia zachowawcza pod red. Z.Jańczuka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Szczecin 1993, s. 137-146
7. Williams D.A.,Hughes F.J., Odell E.W., Farthing P.M. Patologia przyzębia, Biblioteka Stomatologa Praktyka, Warszawa 1995, s. 37-40
