Endodoncja – na czym polega leczenie kanałowe i kiedy jest konieczne?
Silny, pulsujący ból zęba, nadwrażliwość na ciepło lub uczucie „rozpierania” w kości to objawy, które często budzą niepokój pacjentów. Wiele osób obawia się leczenia kanałowego, kojarząc je z bólem i długim zabiegiem. Tymczasem nowoczesna endodoncja pozwala dziś skutecznie i bezpiecznie uratować ząb, który jeszcze kilka lat temu kwalifikowałby się do usunięcia.
Co to jest endodoncja?
Endodoncja to dziedzina stomatologii zajmująca się leczeniem chorób miazgi zęba oraz tkanek znajdujących się wokół jego wierzchołka. Najczęściej polega na leczeniu kanałowym, którego celem jest usunięcie zakażonej miazgi, dokładne oczyszczenie i dezynfekcja kanałów oraz ich szczelne wypełnienie.
Co dzieje się z zębem po leczeniu kanałowym?
Ząb po takim leczeniu jest często bardzo osłabiony ze względu na wcześniejszą, dużą utratę tkanek twardych spowodowaną próchnicą co często wymaga wzmocnienia za pomocą, tzw. włókien szklanych lub odbudowy protetycznej.
W tym drugim wypadku należy rozważyć odbudowę za pomocą wkładu koronowo – korzeniowego oraz oszlifowanie zęba i wykonanie korony protetycznej. Niekiedy wzmocnienie i odbudowę struktur twardych zęba można uzyskać za pomocą endokorony kompozytowej lub ceramicznej.
Leczenie endodontyczne często jest jedyną opcją zachowanie własnego zęba w jamie ustnej, ponieważ nieleczone choroby miazgi i tkanek otaczających ząb mogą doprowadzić do silnych dolegliwości bólowych, rozwoju stanu zapalnego, powstania ropni, torbieli korzeniowych itp. a w konsekwencji przyczynić się do jego utraty.
W wielu przypadkach leczenie kanałowe jest pierwszym etapem, po którym następuje odbudowa protetyczna zęba. Sprawdź nasz dział: Protetyka
Wskazania do leczenia endodontycznego (kanałowego)
Leczenie endodontyczne jest zalecane w sytuacjach, gdy doszło do nieodwracalnego uszkodzenia miazgi zęba lub rozwoju stanu zapalnego w jego obrębie.
Najczęściej leczenie kanałowe rozpoczynane jest u pacjentów zgłaszających się z silnymi dolegliwościami bólowymi zęba wynikającymi z zapalenia miazgi, które jest konsekwencją nieleczonej próchnicy. Istnieją jednak inne wskazania do podjęcia leczenia:
- martwica lub zgorzel miazgi,
- zmiany okołowierzchołkowe (przewlekłe zapalanie tkanek okołowierzchołkowych) zaobserwowane na zdjęciach radiologicznych,
- zęby poprzednio nieprawidłowo przeleczone endodontycznie (tzw. „reendo” lub powtórne leczenie kanałowe),
- wskazania protetyczne,
- urazy zębów, w wyniku których dochodzi do nieodwracalnych zmian w miazdze zęba,
- leczenie kanałowe z powodu paradontozy zwane endo-perio.
Przeciwwskazania do leczenie endodontycznego
Istnieją też przeciwwskazania do podjęcia leczenie kanałowego. Zbyt rozległe zniszczenie korony zęba, uniemożliwiające szczelną odbudowę to podstawowe przeciwwskazanie do rozpoczęcia zabiegu. Niektóre jednostki chorobowe ogólne lub wykonane zabiegi (np. przeszczepy, po których przyjmuje się leki immunosupresyjne) nie pozwalają na leczenie kanałowe.
Dużej wielkości zmiany zapalne w kości, nie nadające się do leczenie zachowawczego także należą do przeciwwskazań do podjęcia leczenia endodontycznego.
W takich sytuacjach lekarz zawsze proponuje alternatywne rozwiązania, które pozwalają bezpiecznie usunąć źródło zakażenia i zaplanować dalsze leczenie.
Czy leczenie endodontyczne można przeprowadzić na jednej wizycie?
Jednym z częstszych pytań pacjentów jest to, czy leczenie kanałowe można zakończyć podczas jednej wizyty.
Współczesna endodoncja odchodzi od wielowizytowego przeprowadzania leczenia kanałowego. Najkorzystniejsze jest leczenie jednoseansowe, które zwiększa szansę powodzenia zabiegu. Należy jednak pamiętać, że często jest to leczenie bardzo czasochłonne i skomplikowane, dlatego też nie zawsze można wykonać je na jednej wizycie.
Czy leczenie endodontyczne jest skuteczne?
Leczenie kanałowe jest bardzo skuteczną metodą eliminacji bólu zęba, a także stanu zapalnego tkanek okołowierzchołkowych, co pozwala na zachowanie własnego zęba w jamie ustnej przez wiele lat. Wykonuje się je z coraz większą przewidywalnością. W K2Dental leczenie endodontyczne wykonywane jest z wykorzystaniem nowoczesnych technologii, które zwiększają precyzję i przewidywalność efektów.
Wymienić tu można;
- mikroskopy operacyjne – dają powiększenie w trakcie zabiegu, dzięki temu możliwe jest znalezienie kanałów dodatkowych, zlokalizowanie złamanych narzędzi, perforacji, pęknięć czy zębiniaków;
- endometry – pozwalające na precyzyjne pomiary długości kanału i w konsekwencji na ich właściwe wypełnienie;
- system do maszynowego opracowywania kanałów, a także system do ciekłego wypełniania gutaperką.
W naszej klinice pacjenci mogą wykonać także rentgenodiagnostykę (zdjęcia punktowe pojedynczego zęba lub panoramiczne), która jest nieodłącznym elementem leczenia endodontycznego. Dzięki niej można dokładnie sprawdzić jak przebiegają kanały korzeniowe, czy w zębie nie znajdują się dodatkowe utrudnienia mogące wpłynąć na końcowy sukces leczenia. W skomplikowanych przypadkach wykonać można diagnostykę CBCT, czyli obrazowanie zębów w projekcji trójwymiarowej, dzięki któremu lekarz dokładnie może poznać anatomię komory i kanałów korzeniowych.
Jak wygląda leczenie endodontyczne?
Zabieg przeprowadzany jest w znieczuleniu miejscowym, dzięki czemu leczenie kanałowe nie wiąże się z bólem. Nowoczesne metody pozwalają także skrócić czas zabiegu i zwiększyć jego skuteczność.
Leczenie kanałowe rozpoczyna się od podania znieczulenia. Następnie lekarz zakłada koferdam, czyli gumową osłonę izolującą ząb od środowiska jamy ustnej. Ułatwia ona pracę, a także zapobiega przedostaniu się narzędzi i leków do przewodu pokarmowego lub dróg oddechowych. Kolejnym krokiem jest wykonanie odpowiedniego dostępu do komory i odnalezienie kanałów. Przy pomocy narzędzi stalowych lub niklowo-tytanowych opracowuje się kanały, poszerzając je i oczyszczając z miazgi lub mas zgorzelinowych. Kanały dezynfekuje się podchlorynem sodu, a następnie szczelnie wypełnia gutaperką oraz uszczelniaczem. Kolejnym etapem jest odbudowa zęba. Jeśli ilość własnych tkanek zęba jest wystarczająca, zakłada się wypełnienie kompozytowe. Jeśli ząb był bardzo zniszczony, należy odbudować go protetycznie za pomocą wkładu koronowo- korzeniowego, korony protetycznej, nakładu lub endokorony. Inną opcją jest zacementowanie włókna szklanego, które wzmacnia strukturę zęba.
O skuteczności leczenia kanałowego decyduje przede wszystkim precyzja i doświadczenie lekarza. O zabieg zapytaliśmy naszego specjalistę:
„Nowoczesne leczenie kanałowe to dziś precyzyjna procedura, której celem nie jest jedynie usunięcie bólu, ale długoterminowe uratowanie zęba. Kluczowe znaczenie mają dokładna diagnostyka, praca w powiększeniu oraz szczelna odbudowa zęba po zakończeniu leczenia – tylko wtedy endodoncja daje przewidywalne i trwałe efekty” – mówi dr n. med. Krystian Krupski, specjalista chirurgii stomatologicznej z K2 Dental
Podsumowanie
Endodoncja pozwala skutecznie uratować ząb, który bez leczenia musiałby zostać usunięty. Nowoczesne leczenie kanałowe jest precyzyjne, bezpieczne i przewidywalne, o ile przeprowadzone jest przy użyciu odpowiednich narzędzi i diagnostyki. Kluczowe znaczenie ma szybka reakcja pacjenta oraz prawidłowa odbudowa zęba po zakończeniu leczenia.
Bibliografia
1. ”Współczesna endodoncja w praktyce” Arabska-Przedpełska B., Pawlicka H.
2. ”Stomatologia zachowawcza z endodoncją” pod redakcją Zbigniewa Jańczuka, Urszuli Kaczmarek, Mariusza Lipskiego
3. ”Endodoncja wieku rozwojowego i dojrzałego” autorstwa Marii Barańskiej-Gachowskiej
4. Alicja Rembiarz-Jadliński: „Endodoncja mikroskopowa w praktyce”, Wrocław 2017, Edra Urban & Partner
