Zapalenie dziąseł jest jedną z najczęstszych przyczyn zgłaszania się pacjentów do gabinetu dentystycznego. Pacjenci zwracają uwagę przede wszystkim na mocne krwawienie dziąseł, zmianę ich koloru i kształtu oraz ból przy szczotkowaniu. Objawów takich nie wolno bagatelizować, ponieważ nieleczone zapalenie dziąseł może przekształcić się w zapalenie przyzębia, co w konsekwencji może doprowadzić do rozchwiania, a nawet utraty zębów.

W większości przypadków zapalenie dziąseł można cofnąć, jeśli wcześnie usunie się przyczynę i wdroży prawidłową higienę oraz higienizację.

Przyczyny i objawy zapalenia dziąseł

Zapalenie dziąseł wiąże się przede wszystkim z zaniedbaniem higienicznym – niewyczyszczona płytka nazębna jest źródłem bakterii, których toksyny i produkty przemiany materii uszkadzają komórki znajdujące się w dziąsłach. Ich odpowiedzią jest stan zapalny manifestujący się zaczerwienieniem, rozpulchnieniem oraz krwawieniem dziąseł. Takie objawy zapalenia dziąseł często skłaniają pacjentów do wizyt u swojego dentysty.

Jak podkreślają lekarze stomatolodzy pracujący w K2 Dental, nie każde krwawienie dziąseł wynika wyłącznie z higieny.

„Nie należy zapominać, że zapalenie dziąseł może występować także w przebiegu niektórych chorób ogólnych. Mowa tu przede wszystkim o zaburzeniach hematologicznych m. in. takich jak białaczka. Zwrócić tu trzeba uwagę na przerosty dziąseł, które nie są podatne na poprawę higieny jamy ustnej pacjenta” – mówi lek. stom. Michał Śliwiński, stomatolog z K2 Dental

Tego typu objawy nie oznaczają automatycznie poważnej choroby, ale wymagają oceny stomatologicznej i – jeśli lekarz uzna to za potrzebne – dalszej diagnostyki.

W skrajnych przypadkach przerośnięte dziąsła pokrywają całą powierzchnię koron zębów, a przerostom towarzyszą takie objawy jak fetor ex ore (czyli nieprzyjemny zapach z jamy ustnej), ból dziąseł, nadżerki i owrzodzenia występujące w całej jamie ustnej.

Do innych przyczyn zapaleń dziąseł należą niedobory witamin, przede wszystkim z grupy B i C.

Zmiany hormonalne występujące w okresie ciąży, pokwitania i menopauzy skutkują tym, że dziąsła również podatne są na wystąpienie zapaleń dziąseł.

Nie można zapomnieć także o lekach, których przyjmowanie przyczyniać się może do wystąpienia choroby dziąseł. Do takich leków zaliczamy przede wszystkim niektóre leki stosowane przy nadciśnieniu, padaczce, a także niektóre leki sterydowe.

Leczenie zapalenia dziąseł

Jako, że główną przyczyną zapalenia dziąseł jest niewłaściwa higiena jamy ustnej, to leczenie rozpocząć należy od instruktażu higieny – tutaj lekarz dentysta przedstawia najkorzystniejszy sposób mycia zębów, proponuje odpowiednią pastę i odpowiednie płukanki do buzi, których zadaniem jest ograniczenie liczby bakterii odpowiadających za zapalenie. W większości wypadków lepsze mycie zębów przyczynia się do poprawy stanu dziąseł i ustąpienia zapalania.

U niektórych pacjentów potrzebne jest profesjonalne czyszczenie zębów (scaling i piaskowanie). Zadaniem higienizacji jest mechaniczne usunięcie kamienia i płytki nazębnej z powierzchni zębów. Takie zabiegi wykonywane są przez higienistki stomatologiczne, które ponadto uczą pacjenta prawidłowej higieny, dopasowanej do jego sytuacji w jamie ustnej.

Jeśli zapalenie dziąseł związane jest z chorobami ogólnymi np. białaczka, cukrzyca albo z niedoborami witamin to pacjent kierowany jest do specjalisty celem leczenia choroby.

Kiedy zgłosić się do dentysty?

Wizyta jest wskazana, jeśli krwawienie dziąseł utrzymuje się mimo poprawy higieny, pojawia się ból, obrzęk, nieprzyjemny zapach z ust, ruchomość zębów lub cofanie dziąseł. Im szybciej zostanie usunięta przyczyna stanu zapalnego, tym łatwiej zapobiec przejściu zapalenia dziąseł w chorobę przyzębia.

Jak zapobiegać zapaleniu dziąseł?

Aby zapobiegać zapaleniu dziąseł należy przestrzegać zasad prawidłowej higieny jamy ustnej. Zaleca się mycie zębów 2 razy dziennie (rano i wieczorem) przy użyciu miękkiej szczotki z odpowiednią pastą do zębów (dopasowaną do potrzeb pacjenta, np. przy krwawieniu dziąseł lub nadwrażliwości).

Ponadto zaleca się płukanie jamy ustnej płynami, dobrze działają płyny zawierające chlorheksydynę. Chlorheksydyna działa przeciwbakteryjnie, przez co ogranicza liczbę bakterii odpowiedzialnych za stan zapalnych dziąseł. Preparaty z chlorheksydyną powinny być stosowane zgodnie z zaleceniem lekarza lub higienistki i zwykle tylko przez ograniczony czas, ponieważ mogą powodować przebarwienia i podrażnienia.

Nie można zapomnieć także o stosowaniu nitki do zębów lub irygatora, których zadaniem jest usunięcie płytki bakteryjnej z powierzchni stycznych zębów.

Problem zapaleń dziąseł często dotyczy osób użytkujących aparaty ortodontyczne. Tutaj dodatkowo można używać specjalnych szczoteczek jednopęczkowych, by dokładnie umyć zęby wokół zamków ortodontycznych.

Do domowych sposobów leczenia zapalenia dziąseł można zaliczyć stosowanie płukanek. Są to przede wszystkim zioła, m.in. szałwia, rumianek posiadające właściwości ściągające i łagodzące. Działanie przeciwbakteryjne mogą mieć również niektóre płukanki, jednak ich stosowanie warto skonsultować ze specjalistą, aby nie podrażniać błony śluzowej i nie nasilać problemu.

Podsumowanie

Zapalenie dziąseł jest bardzo częstą chorobą występującą w jamie ustnej. Nieleczone może przekształcić się w chorobę przyzębia, która ma wiele zdrowotnych konsekwencji (przede wszystkim należy tu wspomnieć o utracie zębów). W przeciwdziałaniu kluczową rolę odgrywa prawidłowa higiena jamy ustnej, a także regularne wizyty kontrolne w gabinecie stomatologicznym wraz z profesjonalnym zabiegiem higienizacji.

Każdy niepokojący objaw w jamie ustnej powinien być skonsultowany z lekarzem dentystą, dlatego nie należy lekceważyć krwawienia dziąseł czy uczucia ich obrzęku.

Regularna higienizacja i prawidłowa technika szczotkowania to najprostszy sposób, by utrzymać dziąsła w dobrej kondycji i ograniczyć nawroty stanu zapalnego.