Higiena jamy ustnej u dzieci i niemowląt
Prawidłowa higiena jamy ustnej od pierwszych dni życia ma kluczowe znaczenie dla zdrowia zębów dziecka w przyszłości. Regularne oczyszczanie jamy ustnej pomaga zapobiegać próchnicy wczesnego dzieciństwa, stanom zapalnym dziąseł oraz uczy dziecko dobrych nawyków higienicznych od najmłodszych lat.
Higiena bezzębnej jamy ustnej (od 1 dnia życia do pojawienia się pierwszego zęba)
1. Przygotuj gazik i miseczkę z przegotowaną letnią wodą.
2. Dokładnie umyj ręce.
3. Sterylny gazik owiń wokół palca wskazującego i zanurz w wodzie.
4. Delikatnie włóż do jamy ustnej dziecka i przecieraj górne i dolne wały dziąsłowe.
Czynność tę warto wykonywać raz dziennie, najlepiej wieczorem, w spokojnych warunkach.
Higiena jamy ustnej od 1 ząbka
Już w chwili wyrzynania się pierwszego zęba, nawet jeśli nie pojawił się jeszcze w całości w jamie ustnej, należy wprowadzić szczotkowanie zębów 2 razy dziennie z pastą z FLUOREM. Kluczowe znaczenie ma jednak ilość pasty dostosowana do wieku dziecka, aby szczotkowanie było skuteczne i bezpieczne (poniżej przedstawiliśmy tabelę, która pomoże zobrazować potrzebną ilość).
Do 8 roku życia zęby dziecka powinni szczotkować rodzice, a następnie zabieg ten nadzorować ze względu na niską efektywność oczyszczania zębów przez dziecko oraz możliwość nakładania na szczoteczkę zbyt dużej ilości pasty i jej połykania.
Jaką pastę wybrać?
Rodzaj pasty oraz jej ilość zależy od wieku dziecka. Należy zwracać szczególną uwagę na zawartość fluoru, która umieszczona jest na tubce w jednostkach ppm. Codzienne szczotkowanie zębów pastą z odpowiednią zawartością fluoru jest najlepszą profilaktyką przeciwpróchnicową, a stosowanie jej w kontrolowanych ilościach jest w pełni bezpieczne, nawet w przypadku połknięcia przez dziecko pasty.
Poniższa tabela przedstawia zalecenia dotyczące stężenia fluoru i ilości pasty w zależności od wieku dziecka:
| Wiek | Stężenie fluoru | Jednorazowa ilość pasty | Częstość szczotkowania |
|---|---|---|---|
| Od pierwszego zęba do 2 roku życia | 1000 ppm | Ziarenko ryżu | 2x dziennie |
| 2-6 lat | 1000 ppm | Ziarenko groszku | 2x dziennie |
| >6 lat | 1450 ppm (pasta dla dorosłych) | 1-2 cm | 2-3x dziennie |
Jaką szczoteczkę wybrać?
Najlepsza szczoteczka to taka, która jest regularnie używana i umożliwia dokładne oczyszczanie zębów przez rodzica.
W momencie pojawienia się pierwszego zęba wybieramy szczoteczkę z małą główką i miękkim włóknem. Reszta zależy od upodobań- szczoteczka w ulubionym kolorze dziecka, z wygodnym dla rodzica trzonkiem. Nie istnieją przeciwwskazania do wprowadzenia szczoteczki elektrycznej od pierwszego ząbka, o ile jest ona obsługiwana przez rodzica (ze względu na obecność małej główki, która może zostać połknięta przez dziecko).
Jak myjemy zęby u dziecka?
Najprostszą i najskuteczniejszą metodą u dzieci jest metoda okrężna, polegająca na wykonywaniu kółeczek na zębach. Pamiętamy aby nie ominąć żadnego zęba. Zabieg mycia wykonujemy w atmosferze zabawy, przy ulubionej piosence, ze spokojem, w stałych porach, aby przyzwyczajać pociechę do codziennego rytuału mycia zębów. Możemy również pozwalać dziecku na samodzielną próbę szczotkowania za pomocą szczoteczki bez pasty, a następnie poprawić po dziecku mycie już z pastą.
Wspólne szczotkowanie i spokojna atmosfera pomagają budować pozytywne skojarzenia z higieną jamy ustnej.
Jak długo myjemy zęby?
Aż będą czyste! Nie istnieją sztywne ramy czasowe, jak popularne 2 minuty mycia. Istotą mycia jest dokładne oczyszczenie wszystkich powierzchni zębów. W miarę zwiększania się ilości zębów naturalnym jest, że wydłużeniu powinien ulec również czas mycia zębów.
Ząbkowanie
Ząbkowaniu, które jest procesem fizjologicznym, towarzyszy istnienie stanu zapalnego. Z tego powodu dziecko może odczuwać dyskomfort, a nawet ból. Mogą pojawić się objawy takie jak:
- ślinienie,
- zapalenie dziąseł,
- wysypka na twarzy,
- pocieranie dziąseł,
- ssanie palców,
- gryzienie twardych przedmiotów,
- a także objawy ogólnoustrojowe jak gorączka, biegunka, utrata apetytu, płacz, drażliwość i zaburzenia snu.
Nasilone objawy ogólnoustrojowe nie zawsze są związane wyłącznie z ząbkowaniem i powinny skłonić do konsultacji z lekarzem.
Jak podkreślają lekarze stomatolodzy pracujący w K2 Dental, odpowiednia higiena w okresie ząbkowania ma szczególne znaczenie.
„Aby ulżyć dziecku i zmniejszyć te dolegliwości, najważniejszym jest regularnie usuwanie płytki bakteryjnej poprzez mycie jamy ustnej, ponieważ to ona stanowi główną przyczynę stanu zapalnego.” – mówi lek. stom. Aleksandra Podgórska z K2 Dental
Poza tym możemy zmniejszyć objawy miejscowe poprzez masaż dziąseł np. silikonową nakładką na palec oraz stosowanie schłodzonych (ale nie zamrożonych!) gryzaków. Unikamy stosowania żeli przeciwbólowych stosowanych miejscowo na dziąsła, gdyż zawierają one substancje miejscowo znieczulające, które łatwo przedawkować, co może powodować drgawki i ciężkie uszkodzenia mózgu. W przypadku występowania nasilonych objawów ogólnych (ból, gorączka) warto zwrócić się do specjalisty – w niektórych przypadkach lekarz może zalecić podanie paracetamolu.
Podsumowanie
Prawidłowa higiena jamy ustnej od pierwszych dni życia dziecka stanowi fundament zdrowych zębów w przyszłości. Regularne oczyszczanie jamy ustnej, właściwy dobór pasty i szczoteczki oraz nadzór rodziców pozwalają skutecznie zapobiegać próchnicy i stanom zapalnym już od najmłodszych lat.
Sprawdź, jak dobrze umyć zęby u dorosłego?
