Aparat na zębach – kiedy warto go założyć?
Aparat ortodontyczny to nie tylko sposób na prosty uśmiech, ale również element leczenia, który wpływa na zdrowie zębów, stawów skroniowo-żuchwowych i komfort codziennego funkcjonowania. Coraz więcej dzieci i dorosłych decyduje się na leczenie ortodontyczne, aby wyeliminować wady zgryzu i ich długofalowe konsekwencje. W tym artykule wyjaśniamy, kiedy warto założyć aparat na zęby, jak działa leczenie ortodontyczne oraz jakie są jego możliwości.
Prawidłowo przeprowadzone leczenie ortodontyczne poprawia nie tylko estetykę uśmiechu, ale również ułatwia utrzymanie higieny jamy ustnej, zmniejsza ryzyko próchnicy i chorób przyzębia oraz zapobiega nadmiernemu ścieraniu zębów.
Aparat ortodontyczny to duży krok w stronę ładnego uśmiechu i wyeliminowania dyskomfortu związanego z wadą zgryzu. Coraz więcej osób przekonuje się do leczenia ortodontycznego co przynosi wiele korzyści dla naszego zdrowia i samopoczucia.
Kiedy warto udać się do ortodonty?
Konsultacja ortodontyczna pozwala wcześnie wykryć nieprawidłowości w rozwoju zgryzu i zaplanować leczenie w najbardziej optymalnym momencie.
Według Polskiego Towarzystwa Ortodontycznego, każde dziecko powinno odbyć pierwszą wizytę u ortodonty jeszcze przed pojawieniem się stałych zębów, aby w razie jakiegokolwiek problemu zmniejszyć ryzyko pojawienia się wady zgryzu i umożliwić prawidłowe wyrzynanie się zębów stałych.
Objawy wad zgryzu nie zawsze są oczywiste dla pacjenta, dlatego warto zwrócić uwagę na pierwsze niepokojące sygnały.
,,Każde zauważone stłoczenie, przekrzywienie się zębów jak i widoczna asymetria twarzy jest dobrym powodem, aby umówić wizytę u ortodonty. Nieprawidłowa wymowa lub nieprawidłowe rysy twarzy często również mają podłoże wady zgryzu. W młodym wieku znacznie łatwiej wyeliminować różnego rodzaju anomalie, znacznie mniejszym kosztem, a efekt uzyskany dzięki leczeniu będzie trwalszy niż w przypadku tej samej wady leczonej za parę lat” – mówi dr Łukasz Komiażyk z K2 Dental
Wczesna diagnostyka ortodontyczna pozwala często ograniczyć zakres leczenia i skrócić jego czas, a w wielu przypadkach zapobiec pogłębianiu się wady zgryzu.
Jeśli jednak spóźniliśmy się znacznie z pierwszą wizytą lub chcemy poprawić swój uśmiech będąc już dorosłym, nie stanowi to problemu i w każdym momencie możemy udać się do ortodonty, a dzięki leczeniu możemy pozbyć się takich objawów jak zgrzytanie, ścieranie zębów, osadzanie się kamienia nazębnego, jak i zmniejszyć ryzyko pojawienia się próchnicy. Leczenie ortodontyczne u osób dorosłych jest obecnie bardzo powszechne i skuteczne, a nowoczesne aparaty pozwalają prowadzić terapię w sposób komfortowy i dyskretny.
Jak działa aparat i jak długo się go nosi?
Leczenie ortodontyczne opiera się na kontrolowanym i stopniowym przemieszczaniu zębów, co wymaga czasu oraz regularnych wizyt kontrolnych.
Działanie aparatów stomatologicznych opiera się na niewielkich siłach wywieranych za pomocą specjalnych elementów aparatu na poszczególne zęby lub inne elementy układu stomatologicznego. W zależności od efektu jaki jest pożądany, przykładamy siłę w różnej odległości od centrum oporu zęba. Stały nacisk o niedużej wartości powoduje fizjologiczne przesunięcie się zęba w szparze ozębnej, co skutkuje przemodelowaniem kości. W niektórych miejscach tkanka zanika, a w innych narasta. Zjawiska, które zachodzą podczas leczenia wymagają dużej precyzji, a aby zmniejszyć ryzyko powikłań podczas remodelingu kości, potrzeba czasu na wygojenie się tej kości pomiędzy poszczególnymi etapami leczenia. Dlatego średni czas noszenia aparatu to około 2 lata, lecz w zależności od danego przypadku może trwać krócej lub w przypadku większych wad, znacznie dłużej.
Rodzaje aparatów ortodontycznych
Wybór rodzaju aparatu ortodontycznego zależy od wieku pacjenta, rodzaju wady zgryzu, oczekiwań estetycznych oraz planu leczenia przygotowanego przez ortodontę.
Istnieje wiele rodzajów aparatów ortodontycznych oraz ich podziałów. Rozróżnia się aparaty lecznicze i profilaktyczne. Aparaty lecznicze, jak sama nazwa wskazuje, stosuje się w celu wyeliminowania wady zgryzu. Natomiast aparaty profilaktyczne są wykorzystywane, gdy istnieje ryzyko pojawienia się wady zgryzu, a dzięki użytkowaniu aparatu profilaktycznego jesteśmy w stanie to ryzyko wyeliminować, np. za pomocą specjalnej płytki akrylowej możemy zapobiegać nadmiernemu naciskowi wargi dolnej, co mogłoby doprowadzić do tyłozgryzu i dzięki temu umożliwić prawidłowy wzrost i wysuwanie żuchwy.
Kolejny podział aparatów różnicuje je na aparaty stałe i ruchome. Aparat stały jest zacementowany na zębach na cały okres leczenia lub tylko na dany etap, a zdjęcie go przez samego pacjenta jest niemożliwe. Ortodonta cementuje go na początku leczenia i tylko dzięki specjalnym narzędziom jest w stanie go zdjąć, gdy uzna to za stosowne. Aparaty ruchome są tak skonstruowane, że pacjent sam jest w stanie zakładać go i zdejmować po określonym czasie noszenia, a korekty na wizytach kontrolnych są wykonywane poza jamą ustną pacjenta.
Aparaty stałe możemy podzielić także na grubołukowe, które wspomagają leczenie ortodontyczne aparatem cienkołukowym. W niektórych przypadkach ortodonta decyduje się, na zastosowanie aparatu grubołukowego, np. w celu rozszerzenia podniebienia i utworzenia miejsca na poszczególne zęby. Aparat cienkołukowy stosuje się w celu prawidłowego uszeregowania zębów w łuku a podzielić je można również na aparaty metalowe i estetyczne oraz na ligaturowe i samoligaturujące. Aparat metalowy składa się ze srebrnych zamków i łuków, które bardziej rzucają się w oczy w odróżnieniu od estetycznych zamków porcelanowych lub kompozytowych oraz powlekanych białych łuków co sprawia, że są na pierwszy rzut oka niezauważalne.
Efekty leczenia ortodontycznego w K2Dental
Przeciwwskazania do leczenia ortodontycznego
Niestety w niektórych przypadkach założenie aparatu może być niemożliwe. Może to pogorszyć warunki panujące w jamie ustnej, wywołać lub zaostrzyć chorobę. Są to takie przypadki jak:
- choroby przyzębia,
- choroby miazgi,
- cukrzyca,
- niedobory odporności,
- zaburzenia hormonalne,
- stany zapalne w jamie ustnej.
Ostateczna decyzja co do założenia aparatu zależy i tak od lekarza ortodonty, ponieważ niektóre przeciwwskazania mogą być tylko czasowe i wyeliminowanie ich umożliwi skuteczne i bezpieczne leczenie.
Odpowiednie przygotowanie jamy ustnej oraz wyleczenie stanów zapalnych pozwala w wielu przypadkach bezpiecznie rozpocząć leczenie ortodontyczne.
Jak dbać o zęby w trakcie noszenia aparatu?
Prawidłowa higiena jamy ustnej podczas leczenia ortodontycznego ma kluczowe znaczenie dla powodzenia terapii i zapobiegania powikłaniom.
Dla wielu osób użytkujących stały aparat ortodontyczny jest to nie lada wyzwanie, ponieważ zamki oraz pierścienie ortodontyczne utrudniają dokładne oczyszczanie zębów zwykłą szczoteczką. Istnieją różnego rodzaju przyrządy przeznaczone specjalnie dla pacjentów leczących się ortodontycznie, które poza zwykłym szczotkowaniem zębów poprawią higienę i pozwolą zmniejszyć ryzyko wystąpienia próchnicy. Jednym z nich są specjalne szczoteczki jednopęczkowe, które umożliwiają dokładne doczyszczenie miejsc, które nie są dostępne dla zwykłej szczoteczki. Istnieją również specjalne końcówki na szczoteczki elektryczne. Bardzo dobrym rozwiązaniem w przypadku pacjenta leczącego się ortodontycznie jest zakup irygatora. Jest to urządzenie, które za pomocą wody pod ciśnieniem wypłukuje resztki jedzenia zalegające w przestrzeniach międzyzębowych, jak i spod łuków, zamków i pierścieni ortodontycznych. Do zbiorniczka z wodą warto dolać płynu do płukania jamy ustnej, który dzięki działaniu przeciwbakteryjnemu oraz zawartości fluoru, zwiększy jakość czyszczenia.
Podsumowanie
Aparat ortodontyczny to skuteczne narzędzie leczenia wad zgryzu u dzieci i dorosłych. Wczesna konsultacja oraz indywidualnie dobrany plan leczenia pozwalają osiągnąć trwałe efekty estetyczne i zdrowotne. Jeśli zauważasz nieprawidłowości w ustawieniu zębów lub zgryzie, warto skonsultować się z ortodontą.
Bibliografia
1. I.Karłowska Zarys współczesnej ortodoncji, PZWL Warszawa 2016
